Нигерия

Википедиясто материал - аорев содамкундосто
Федерати́вной Респу́бликась Ниге́рия
англ. Federal Republic of Nigeria
йоруба Orílẹ̀-èdè Olómìniira Aláàpapọ̀ Nàìjíríà
хауса Nijeriya
англ. Nigeria
игбо Naigeria
йоруба Nàìjíríà
фр. République fédérale du Nigéria[1]
коцт Герб
коцт Герб
Нигериянь кирдимасторонь моро
Нигерия.png
Масторпрявт кельть Англань кель[2]
Прявтош Абуджа[d]
Валютась-ярмакось нигерийская найра[d]
Интернет-домен .ng[d]
ISO-нь код NG
МОК-нь код NGR
Кортавксонь кодт +234
Шкань каркст UTC+1[d] ды Africa/Lagos[d][3]
Автонь ардомась вить ёндо[d]
Логотип РУВИКИ.Медиа Нигерия

Ниге́рия (англ. Nigeria [naɪˈdʒɪrɪə]), Федерати́вной Респу́бликась Ниге́рия (англ. Federal Republic of Nigeria; игбо Republic ndi Naigeria; йоруба Orílẹ̀-èdè Olómìnira Àpapọ̀ ilẹ̀ Nàìjíríà; хауса Jam-huriyar Taraiyar Nijeriya; фула Republik Federaal bu Niiseriya) — масторось Чивалгомань Африкасо.

Вакссо ули Бенин, Нигером, Чад, Камерун мастортне марто. Покшолмазо — 923 768 вп².

Эрицятне — 200 000 000 лом. (2015). Нигерия ули сехте покш эрицянь Африкань масторось (ды сисемеце Масторсо (в мире)), кирдемс 14-це таркась Африкасо покшолмазокс. Прявтошось — Абуджа ош.

2014-це иесэ Нигерия прявт нефтень теиця Африкасо, сехье покш африкань экономика, ютамсь ЛАР (ЮАР) ВВП-нь[4] покшолма.

Эрицятне

Нигериянь эрицятнень ламочи — 183 614 580 ломанть (2015-це иень аштемковонь информациясь, 7-це таркасо Масторсо). Прогнозт коряс 2050 иесто Нигерия ули ветецэ масторось[9].

  • Иень касома — 2,2115 %.
  • Фертильность — 4,8 чачомат / ава.
  • Налксемань куломат — 93 / 1000 (11-це таркась Масторсо).
  • Куншкань эрямо кувака — 46 иеть цёратнень, 48 иеть аватнень (220-2е таркась Масторсо).
  • Ормалгадома иммунодефицитонь вирусонень (ВИЧ) — 3,1011 % (2007 ие, 2,6 млн лом. — 3-це тарка Масторсо).
  • Сёрма содамо (> 15 иень пинге) — 68 % (2003 ие).

Раськень состав: седе 250 аборигенэнь раськеть. Сехте покш раськетне: хауса — 22 % (42 млн), йоруба — 21 % (40 млн), игбо (ибо) ды иджо — 18 % (34 млн), фулани — 10 % (19 млн), ибибио — 5 % (9 млн), канури — 4 % (8 млн).

Пазнэнь кемемась

Религиятне:: мусульмант — 50 %, христиант — 40 %, таркань коень религиятне — 10 %[10]

Кельтне

Официальной келесь Нигериясо — англань кель, истя жо келейгавтомсь кельтне эдо, эфик, адавама фульфульде, хауса, идома, игба, таркань канури, йоруба[11]. Весе Нигериясо улить 527 кельт, 512 улить эрий, 2 улить омбоце кортыцят арась, 11 — кулость[11].

Таркасо нигериянь кулость кельть — аява, баса-гумна, холма, ауйокава, гамо-нинги, кпати, мава, куби ды тешенава[12].

Тешкставкст

  1. http://cnig.gouv.fr/wp-content/uploads/2020/02/CNT-PVM_r%C3%A9vis%C3%A9_2020-01-27-1.pdf
  2. 97 // Конституция Нигерии
  3. https://data.iana.org/time-zones/tzdb-2021e/africa
  4. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 база данных Всемирного банкаВсемирный банк.
  5. Перепись населения
  6. http://www.worldometers.info/world-population/nigeria-population/
  7. база данных Всемирного банкаВсемирный банк.
  8. https://www.worldometers.info/world-population/nigeria-population/
  9. Панкадж Гемават. Мир 3.0: Глобальная интеграция без барьеров. — М.: Альпина Паблишер, 2013. — 415 с. — ISBN 978-5-9614-4438-4.
  10. The World Factbook
  11. 1 2 Etnologue. Languages of Nigeria (англ.). Дата обращения: 6 Таштамковонь 2008. Архивировано 22 Умарьковонь 2011 года.
  12. Mapsofworld.com. Nigerian Language (англ.)(недоступная ссылка — история). Дата обращения: 7 Таштамковонь 2008. Архивировано 21 Умарьковонь 2011 года.

Литературась

  • История Нигерии в новое и новейшее время / И. В. Следзевский, Н. Б. Кочакова, Г. С. Киселёв и др.; Ред. Ю. Н. Зотова, И. В. Следзевский; Институт Африки АН СССР. — М.: Наука. Главная редакция восточной литературы, 1981. — 356, [8] с. — (История стран Африки). — 2500 экз.
  • Поспелов Е. М. Географические названия мира. Топонимический словарь / отв. ред. Р. А. Агеева. — 2-е изд., стереотип. — М.: Русские словари, Астрель, АСТ, 2002. — 512 с. — 3 000 экз. — ISBN 5-17-001389-2.

Ссылкат